Παγκρητική Στο επετειακό έτος των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821, η Παγκρητική Ομοσπονδία Ευρώπης στράφηκε στην ίδια της την ιστορία: στον τρόπο με τον οποίο η Κρήτη έζησε, ερμήνευσε και θυμάται τον δικό της Αγώνα. Την Κυριακή 18 Απριλίου 2021, στις 17:00, η διαδικτυακή εκδήλωση «Όψεις του Κρητικού 1821» μεταδόθηκε ζωντανά μέσω YouTube και συγκέντρωσε γύρω στους 110 ταυτόχρονους θεατές από όλη την Ευρώπη και την Κρήτη.
Μια ματιά στην κρητική διάσταση του Αγώνα
Στο επίκεντρο της εκδήλωσης βρέθηκε η Κρητική Επανάσταση και η θέση της μέσα στο ευρύτερο 1821. Δύο ιστορικοί ανέλαβαν να φωτίσουν τις πολλαπλές «όψεις» αυτής της περιόδου.
Ο Ηλίας Κολοβός, αναπληρωτής καθηγητής Οθωμανικής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, και ο ιστορικός Νίκος Ανδριώτης προσέγγισαν την Επανάσταση στην Κρήτη όχι ως ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά ως ένα σύνθετο ιστορικό φαινόμενο με πολλές διαστάσεις — κοινωνικές, πολιτικές και πολιτισμικές. Η συζήτηση ανέδειξε τις ιδιαιτερότητες του νησιού μέσα στο πλαίσιο του ξεσηκωμού του 1821, εκεί όπου η ιστορία της Κρήτης συναντά τη μεγάλη ελληνική αφήγηση.
Ένας συλλογικός τόμος για το 1821 στην Κρήτη
Η εκδήλωση ήταν επίσης η αφορμή για την παρουσίαση του συλλογικού τόμου «Όψεις της Επανάστασης του 1821 στην Κρήτη», που ετοιμαζόταν για έκδοση μέσα στο 2021. Το έργο προέκυψε από τη συνεργασία τριών φορέων — του Ιδρύματος Αγία Σοφία, του Δήμου Αποκορώνου και της Βικελαίας Βιβλιοθήκης — και φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε έναν τόμο τις διαφορετικές αναγνώσεις της κρητικής Επανάστασης.
Ο τίτλος της εκδήλωσης και του τόμου δεν είναι τυχαία κοινός: και τα δύο μοιράζονται την ίδια λογική, ότι το 1821 στην Κρήτη δεν έχει μία μόνο εκδοχή, αλλά πολλές όψεις που αξίζει να εξεταστούν η καθεμία ξεχωριστά.
Ο θεσμικός χαιρετισμός
Τον τόνο της εκδήλωσης συμπλήρωσε ο χαιρετισμός του Περιφερειάρχη Κρήτης, ο οποίος τίμησε με την παρουσία του την πρωτοβουλία της Ομοσπονδίας. Η στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης σε μια δράση που απευθυνόταν κυρίως στους απόδημους Κρήτες της Ευρώπης υπογράμμισε τον δεσμό ανάμεσα στο νησί και στις κρητικές κοινότητες του εξωτερικού.
Η ιστορία στο επίκεντρο
Η «Όψεις του Κρητικού 1821» αποτέλεσε μία από τις κεντρικές επετειακές εκδηλώσεις της Ομοσπονδίας για το 2021. Σε μια χρονιά γεμάτη συμβολισμούς, η ΠΟΕ επέλεξε να τιμήσει τα 200 χρόνια από την Επανάσταση όχι μόνο με μνήμη, αλλά και με γνώση: φέρνοντας την ακαδημαϊκή έρευνα και τη σύγχρονη ιστοριογραφία κοντά στους Κρήτες της διασποράς, μέσα από μια εκδήλωση ανοιχτή σε όλους.
Δεν ξεχνάμε την ιστορία μας. Τη μελετάμε, και τη μοιραζόμαστε.